Hubungi Kami | Maklum Balas| Soalan Lazim | Peta Laman | Bantuan | Mobil web | Intranet                                        Reset Latar Belakang Tukar Latar Belakang Tukar Latar Belakang Tukar Latar Belakang Font Kecil Font Pertengahan Font Besar Font Hitam Font Merah Font Biru Font Hijau Font Kuning Capaian Kurang Upaya (OKU) / Disability Access

Menjadi Peneraju Utama Pengembangan Bahasa dan Persuratan Melayu dalam Pembinaan Negara Bangsa                       | Melayu | English

  Selamat Datang Pelawat  

  Selasa, 21hb Oktober 2014  


           BIMBINGAN BERKARYA - PANTUN

PENGENALAN

Za'ba dalam bukunya Ilmu Mengarang Melayu menjelaskan, "Perkataan pantun itu pada mulanya dipakai orang dengan makna seperti atau umpama." Ada pendapat mengatakan perkataan pantun adalah daripada bahasa Minangkabau iaitu panuntun yang bermaksud pembimbing/penasihat yang berasaskan sastera lisan dalam pengucapan pepatah dan petitih yang popular dalam masyarakat tersebut.

Sehingga hari ini, pantun sering digunakan dalam upacara peminangan dan perkahwinan atau sebagai pembuka atau penutup bicara dalam majlis-majlis rasmi.  Umumnya terdapat dua jenis utama pantun iaitu pantun berkait dan pantun tidak berkait.

Bilangan baris dalam setiap rangkap pantun dikenali sebagai kerat.  Lima bentuk utama pantun ialah pantun dua kerat, pantun empat kerat, pantun enam kerat, pantun lapan kerat dan pantun dua belas kerat.  Pantun yang popular digunakan ialah pantun dua kerat dan empat kerat.

Setiap pantun mesti mempunyai pembayang dan maksud pantun.  Pembayang dalam setiap rangkap adalah separuh pertama daripada keseluruhan jumlah baris dalam rangkap berkenaan. Separuh kedua dalam setiap rangkap pantun pula ialah maksud atau isi pantun.

Antara ciri-ciri lain yang ada dalam sebuah pantun ialah pembayangnya mempunyai hubungan yang rapat dengan alam dan persekitaran yang rapat dengan pengucapnya seperti yang terdapat dalam contoh pantun dua kerat berikut:

Sebab pulut santan terasa,
        Sebab mulut badan binasa.
 

Rima pantun yang baik berakhir dengan ab,ab bagi pantun empat kerat dan a,a bagi pantun dua kerat. Selain daripada pembayang, maksud dan rima, pantun juga terikat dengan hukum suku katanya. Bagi pantun Melayu, suku kata untuk setiap baris ialah antara lapan hingga dua belas suku kata sahaja.

Melalui bentuknya yang kemas dan padat, pantun berjaya menjadi alat yang penting untuk menghibur, memberi nasihat, menduga akal, meluahkan perasaan dan menyedapkan cakap. Pantun turut berfungsi sebagai media untuk menyampaikan hasrat yang seni atau rahsia yang tersembunyi melalui penyampaian yang berkias.

KANDUNGAN PANTUN MELAYU

Pembayang atau sampiran

Pembayang terletak pada bahagian setengah pertama setiap rangkap pantun. Pembayang memainkan peranan untuk memberi persamaan bunyi/rima kepada maksud. Pembayang pada baris pertama hendaklah ada hubung kait dengan pembayang pada baris berikutnya dalam setiap rangkap pantun.

Maksud atau isi

Maksud atau isi terdapat dalam setengah bahagian kedua dalam setiap rangkap pantun. Pada bahagian inilah tersurat dan tersiratnya apa yang hendak disampaikan dalam pantun tersebut(tema).

Perkataan

Pantun biasanya mengandungi empat atau tiga patah perkataan pada tiap-tiap baris. Pantun yang baik memaparkan bilangan perkataan pada tiap-tiap baris yang sama bilangannya.

Suku kata

Tiap-tiap patah perkataan terdiri daripada tiga atau empat suku kata. Dalam tiap-tiap baris pula hendaklah mengandungi antara lapan hingga dua belas suku kata. Pantun yang baik mengandungi jumlah suku kata yang sama banyak.

Rima atau bunyi

Rima ialah bunyi yang sama pada bahagian tengah atau akhir pada tiap-tiap baris pantun.  Rima yang baik mempunyai bunyi yang sama dalam setiap rangkap pantun.  Rima pada baris pertama pembayang mestilah sama dengan rima baris pertama maksud dan begitulah seterusnya Rima pantun yang terbaik ialah a,b,a,b dan ada juga berima a,a,a,a. 

Pantun di bawah mengandungi 4 patah perkataan dan 9 suku kata setiap baris.Contoh pantun yang baik :

Ba/ik/ ber/galas/ ba/ik/ ti/dak/,
 Bu/li/-bu/li/ ber/ta/li/ be/nang/,
 Ba/ik/ ber/ba/tas/ ba/ik/ ti/dak/,
 A/sal/ bu/di/ sa/ma/ di/ke/nang/.

CIRI-CIRI PANTUN YANG BAIK

Pantun yang baik ialah pantun empat kerat yang mempunyai ciri-ciri berikut:

  • mengandungi 4 kerat/baris
  • jumlah perkataan dalam sebaris antara 4-5 patah perkataan
  • jumlah suku kata sebaris antara 8-12 suku kata
  • ada hubungan antara pembayang (2 baris di atas) dan maksud (2 baris di bawah)
  • bunyi rima akhir seuntai pantun itu mestilah sama- a,b,a,b .
  • bahasa yang halus, penuh kiasan dan sindiran serta banyak menggunakan unsur alam.
  • maksud isinya sarat dengan pengajaran, moral dan falsafah hidup
  • sarat dengan ciri-ciri tradisional-penggunaan rangkap, ada pembayang dan maksud, mempunyai nilai hidup masyarakat yang menggambarkan perspektif masyarakat yang melahir dan menggunakannya.
JENIS-JENIS PANTUN
 
  • Pantun 4 kerat (jenis paling popular)
  • Pantun 6 kerat
  • Pantun 8 kerat
  • Pantun 10 kerat
  • Pantun 12 kerat
  • Pantun 14 kerat
  • Pantun berkait

    FUNGSI PANTUN

  • Memberi nasihat sosialisasi dan pendidikan
  • Sindiran atau tempelak
  • Melepaskan rindu dan kasih sayang
  • Menyatakan penghargaan/terima kasih
  • Berteka-teki atau mencabar ketangkasan fikiran
  • Hiburan atau jenaka

    DI MANA ORANG BERPANTUN?

  • Majlis pertunangan dan perkahwinan
  • Teks pengacara/juruacara dan ucapan dalam majlis rasmi
  • Pertandingan berbalas pantun
  • Alunan lagu rakyat
         -  Lagu Kanak-kanak
         -  Lagu-lagu Asli
         -  Dikir Barat dan Lain-lain:
  •  

     
    : 3663781
     
     
    Cetak versi format pencetak untuk halaman ini  Cetak halaman ini  
     
      Carian Laman
      Hubungi Kami

    Aduan Pelanggan

    Maklumbalas

    Telefon Operator
    03-2147 9000

    Telefon Pantas

     

    Arkib Soal/Jawab

      Kategori Ruang Untuk:

    Karyawan
    Guru Pelajar
    Swasta
    Orang Awam
    Pihak Berkuasa Tempatan
    Warga DBP


    SOAL SELIDIK
    KAJIAN KESEDARAN RAKYAT MALAYSIA TERHADAP
    BULAN BAHASA KEBANGSAAN (BBK)

      Statistik

    Piagam Pelanggan
    Bilangan Transaksi Perkhidmatan Dalam Talian

      Perkhidmatan
    Perkhidmatan Dalam Talian
    Perkhidmatan Kaunter
      Muat Turun Dokumen

    Borang,Brosur,Buku,Poster

      Majalah
      Surat Berita

    Jika anda ingin menerima surat berita kami, sila taip e-mel anda di bawah.

    Batal Langganan

     Kaji Selidik

     

    tahap perkhidmatan yang disediakan oleh Laman DBP?

     

    Sangat Memuaskan

    Memuaskan

    Tidak Memuaskan

    Sangat Tidak Memuaskan

     

    Lihat Bancian Lepas




     

    Jumlah Capaian
      12045738120457381204573812045738120457381204573812045738120457381204573812045738 
    Hari Ini 892
    Semalam 1128
    Minggu Ini 3340
    Minggu Lepas 11134
    Bulan Ini 31121
    Bulan Lepas 41037
    Semua 12045738

    (Mulai Jun 2005)

    Alamat:

    Dewan Bahasa dan Pustaka,
    Jalan Dewan Bahasa ,
    50460 Kuala Lumpur.

    Telefon 03-2147 9000, 9001, 9002, 9003, 9004, 9006, 9007
    Faksimile: 03-2147 9619 (Umum)
    03-2147 9110(Pengembangan Bahasa dan Sastera)
    03-2147 9645 (Pembinaan Bahasa dan Sastera)
    03-2147 9623 (Penerbitan)
      Facebook DBP  Facebook PRPM  Facebook Bulan Bahasa Kebangsaan  Twitter DBP Twitter    Facebook PUSPANITA DBP  RSS DBP Suapan RSS    Mobil web DBP

    Laman Rasmi Kerajaan Malaysia Multimedia Super Corridor Unit Pemodenan Tadbiran dan Perancangan Pengurusan Malaysia Jabatan Perkhidmatan Awam Kementerian Pelajaran Malaysia Pasukan Petugas Khas Pemudahcara Perniagaan
           ..                 

    Dasar Privasi |Dasar Keselamatan| Notis | Hak cipta | Pasukan Web | W3C

    Penggunaan laman web rasmi Dewan Bahasa dan Pustaka tertakluk kepada
    Garis Panduan Portal myGovernment dan Laman Web/Portal Agensi-agensi Sektor Awam
    Paparan terbaik Internet Explorer 8.0 ke atas atau Google Chrome, resolusi 1024 x 768 pixel.


    Tarikh akhir kemas kini: 20/10/2014